بایاتی

Bayati

بایاتی-=-اشعار فولکلور ترکی

ائل قوشمالاری

دو بیتی های بومی ادبیات شفاهی آذربایجان که در اکناف این دیار با نام بایاتی شهرت دارد یکی از رایجترین انواع منظوم ادبیات عامیانه این سرزمین است .

بایاتیها از نظر انسجام شکل ، وسعت مضمون ، ترنم موسیقی و تموج ذوق و احساس در ردیف جذابترین و شورانگیزترین آثار بدیع فولکلوریک جای می گیرند.این نغمات نغز و دلکش که از زندگی و عواطف و رازها و نیازهای مردم ساده و پاکدل مایه می پذیرند و در قالب الفاظی روان و بی تکلف جای می گیرند،از چنان لطف و خلوص و صفا و صراحتی برخوردارند که بخصوص وقتی با آهنگ ویژه خود و با نوائی گیرا خوانده شوند، عنان از کف دل می ربایند و سرشک بر چهره احساس می افشانند.

ارادت و اعتقاد مردم ساده ی صحرا و شهر و روستا به این آثار موزون و دلفریب تا بدان پایه است که بایاتی ها را حسب حال و آیینه سرنوشت نمای خویش می پندارند و بهنگام ملال و سرگشتگی و حرمان برآن توسل می جویند و بعنوان تفال از آن مدد و مراد می طلبند.

 

من عاشیقام هر آیلار

هر اولدوزلار ،هر آیلار

بوردا بیر گول بیتیبدی،

سوسوزوندان هارایلار.

من عاشیقام هر آیلار،

هر اولدوزلار هر آیلار،

باشیم جلاد الینده ،

دیلیم سنی هارایلار.

وظیفه دو مصرع اول ایجاد زمینه موافق برای بیان و انشاد دو مصرع بعدی است.مصرعهای اول و دوم معمولا با یک وصف طبیعت و یا وصف حال و بطورکلی با توصیفی مشهود و قابل لمس اغاز می شود و زمینه را برای طرح یک واقعیت ، بدانسان که برای گوینده مطرح است فراهم می سازد.

این خصوصیت، یکی از جنبه های متمایز نوع بایاتی بوده و موجب ان می گردد که دو مصرع اول چون فی البدیهه و به قصد ترادف عنوان می شوند، در دو یا چند بایاتی همشکل و متقارن باشند.

ولی مصراعای سوم و چهارم مضامین و معانی متغایر و مستقل از هم پیدا کنند

 

قاشلارین قیبله گاهدی،

قیبله دئسم گوناهدی،

داغلارا دومان چوکسه،

اوداغ من چکن آهدی.

دانلود کتاب بایاتی لار:

برای دانلود اینجا کلیک کنید

برای خواندن مقاله بایاتی به ادامه مطلب بروید....

ادامه نوشته

آثار ثبت شده آذربایجان ايران در یونسکو

AZERBAYJAN-IRAN in UNESCO

آثار تاریخی و طبیعی  ثبت شده آذربایجان در یونسکو

میراث جهانی یونسکو

آثار تاریخی و طبیعی آذربایجانی در یونسکو

بازار تبریز

کلیسای سنت استپانوس

منطقه ارسباران

مقبره شیخ صفی الدین اردبیلی

دریاچه ارومیه

قره کلیسا

گنبد سلطانیه

تخت سلیمان

---

Bazar of Tabriz

بازار تبریز

بزرگترین و زیباترین بازار جهان

کلیسای سنت استپانوس

مناطق حفاظت شده ارسباران (قاراداغ)

قلعه بابک

 

عمارت آینالو ارسباران

 

مقبره شیخ صفی الدین اردبیلی

اورمو گولی

قره کلیسا

گنبد سلطانیه

بزرگترین گنبد جهان

تخت سلیمان

کتیبه های ترکی

Türkçə Yazitlar

توركجه يازيت لاري

سنگ نوشته هاي تركي

ادبيات عهد باستان تركي:

از سومريان (گيل گميش) تا كتيبه هاي اورخون و يئني سئي

تاریخ ادبیات ترکی عهد باستان مثل تاریخ ادبیات همه اقوام جهان در هاله ای از ابهام قرار دارد. به عقیده برخی از زبانشناسان  نخستین اقوام ترک که از خط استفاده کردند و الواح و کتیبه ها نگاشتند سومریان بودند[1][1]. دکتر احمد مجیب المصری ترک پژوه عرب مصری در این باره می نویسد: «موطن ترکان قلب قاره آسیاست که  از  تبت  تا  دریاری خزر گسترده است و تاریخ، هجرت آنان را در قرن پنجم قبل از میلاد خاطرنشان میکند. آنان ترکان سومر بودند که در بین النهرین رحل اقامت افکندند و تمدن درخشانی را که از نخستین تمدنهای دنیا در شمار است پی افکندند. از تصاویر و پیکره های به جا مانده از سومریان شباهت آنان به ترکان مشهود است چنانکه دویست کلمه از کلمات مادر و اصلی سومری هنوز در زبان ترکی رایج است.»[2][2]  اگر سخن این ترک پژوه و برخی از زبانشناسان و ترک پژوهان دیگر جهان را قبول کنیم لاجرم باید «حماسه گیل گمیش» را نخستین اثر مکتوب زبان ترکی بشماریم که به دست ما رسیده است. افسانه «گیل گمیش» شامل اشعار 3600 سطری (12 لوحه هر لوح 300 سطر) نه تنها از نظر ادبی بسیار ارزشمند است بلکه این اثر مانند یک کتاب کامل جامعه شناسی، جامعه آنروز شهرهای سومر را در معرض دید ما قرار میدهد.

گیل گمیش

 

Orxun(orhun) yazitlari 
كتيبه هاي اورخون

ادامه نوشته